TMK 579. Madde
(1) Mirastan yoksunluk, yalnız yoksun olanı etkiler.
(2) Mirastan yoksun olanın altsoyu, mirasbırakandan önce ölen kimsenin altsoyu gibi mirasçı olur.
TMK 579. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 521 inci maddesini karşılamaktadır. Maddenin kenar başlığıve metni arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur. Mirastan yoksun olan kişinin, altsoyu yoksunluktan etkilenmemekte, yoksun olan kişi, mirasbırakandan önce ölmüşgibi mirasçıolabilmektedir. Bu durum, altsoyun henüz velâyet altında bulunduğu dönemde, yoksun olan kişinin dolaylıyolla terekeye sahip olabilmesine neden olmaktadır. Fransız MedenîKanununun 730 uncu maddesinde bunu önleyen hüküm mevcuttur. Yoksun olanın altsoyunun henüz velâyet altında bulunduğu hâllerde, altsoya düşen miras payına, velisi olan yoksun kişinin el koymasınıönleyen bu çeşit bir çözümün bizde de kabul edilmesinin doğru olup olmayacağıKomisyonda tartışılmıştır. Fakat bu gibi hâllerde velâyetle ilgili hükümlerin göz önünde tutulmasıyla sorunun çözülebileceği gerekçesiyle, maddenin mevcut hâliyle kalmasıgörüşüağır basmıştır.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 579. maddesi, mirastan yoksun olan ya da mirası reddeden bir mirasçının altsoyunun, o kişi ölmüş gibi mirasçı sıfatını kazanacağını hükme bağlar. Bu düzenleme, halefiyet ilkesini yoksunluk ve ret hallerine de genişletir.
Mirastan yoksunluk ya da ret nedeniyle büyük ebeveyn ya da ebeveynin hakkı düştüğünde, onun çocukları —torunlar ya da büyük torunlar— zincir halinde devreye girer. Bu sayede aile içi miras sırasındaki “boşluk” doldurulur; tereke yoksun ya da reddeden kişinin zümresini tamamen atlayarak Devlete ya da başka zümreye geçmez. Halefiyet her derecede işler.
Yoksunlukta halefiyet otomatiktir; altsoyun ayrıca başvurmasına gerek yoktur. Ret halinde ise altsoyun davranışı önem taşır: altsoy da reddetme hakkına sahiptir. Mirastan yoksunluk ile mirasçılıktan çıkarma arasındaki fark önemlidir: yoksunluk kanunun doğrudan hükmünden kaynaklanır; çıkarma ise mirasbırakanın iradesiyle gerçekleşir. Her iki halde de altsoye geçiş kuralı uygulanır. Yargıtay, halefiyet zincirinin eksiksiz uygulanmasını, kademe atlanmamasını zorunlu tutmaktadır.