Yanlış Diş Çekimi: Sağlam Dişim Çekildi, Tazminat Alabilir miyim?

Hekim, ağrıyan dişin yerine sağlam bir dişi çekerse hasta geri dönüşsüz bir kayıp yaşar. Yanlış diş çekimi hâlinde hastanın önünde birbirinden ayrı üç yol vardır. Bunlar diş hekimi şikayet başvurusu, tazminat davası ve ceza şikâyetidir. Üç yolda da ilk istenen belge, tedaviden önce hekimin imzalattığı diş çekimi onam formudur. Ancak form dosyada bulunsa dahi hekimi tek başına aklamaz. Belirleyici olan, diş hekimi malpraktis değerlendirmesinde çekimin tıbbi gerekliliğidir. Aşağıda önce başvuru mercileri, sonra süreler yer alıyor.

Son güncelleme: 12 Ağustos 2026 · Mevzuat kontrolü: 12 Ağustos 2026 tarihli yürürlükteki metinler.
Kullanılan mevzuat: 1219 sayılı Kanun (m. 29, ek m. 12) · Türk Borçlar Kanunu (m. 54, 56, 72, 76, 112, 146, 147, 470, 478, 506) · Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 109, 400) · Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m. 73, 73/A) · İdari Yargılama Usulü Kanunu (m. 13) · Türk Ceza Kanunu (m. 73, 89) · 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu (ek m. 18) · 3224 sayılı Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu · Hasta Hakları Yönetmeliği (m. 15, 26) · Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi.

Yanlış Diş Çekimi Ne Zaman Hukuki Sorumluluk Doğurur?

Sorumluluk, çekimin tıbben gerekli olmadığı ve zararla arasında illiyet bağı kurulduğu hâlde doğar.

Öncelikle diş hekimi, dişlerin ve ağız dokularının hastalıklarını teşhis ve tedaviye yetkilidir. Nitekim bu yetkinin kaynağı 1219 sayılı Kanun’un mevzuat.gov.tr’deki güncel metnidir. Buna göre Kanunun 29 uncu maddesi diş tabibinin faaliyet alanını çizer. Ayrıca aynı Kanun, diş tabibini pek çok konuda tabiple aynı rejime bağlar.

Ancak her olumsuz sonuç kusur anlamına gelmez. Nitekim Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi, hekimden ilmî icaplara uygun teşhis ve tedavi bekler. Buna karşılık Nizamname, tedavinin şifayla sonuçlanmamasını tek başına kusur saymaz. Dolayısıyla komplikasyon ile diş hekimi malpraktis iddiası arasındaki sınır buradan geçer.

Komplikasyon, tekniğine uygun bir müdahalede öngörülebilen ama her zaman önlenemeyen sonuçtur. Örneğin çekim sonrası kanama, geçici uyuşma veya enfeksiyon bu gruba girebilir. Sağlam bir dişi çekmek ise farklı bir kategoridedir. Burada müdahale zaten endike değildir, yani tıbben gerekli değildir. Bu nedenle tıbben gerekli olmayan bir çekim, kural olarak uygulama hatası sayılır. Nitekim hukuk, sağlam dişin çekilmesini olağan tedavi sonucu saymaz. Ancak sorumluluk yine de kendiliğinden doğmaz. Mahkeme; hekimin fiilini, kusurunu, hastanın zararını ve aradaki illiyet bağını birlikte arar. Dolayısıyla illiyet bağı kurulamazsa tazminat istemi sonuçsuz kalır. Yanlış diş çekimi iddialarının çekirdeğini de bu değerlendirme oluşturur.

Nitekim uygulamada üç tipik durum öne çıkar. Birincisi, hekimin hedef diş yerine komşu veya karşıt dişi çekmesidir. İkincisi ise kurtarılabilecek bir dişin kanal tedavisi denenmeden çekilmesidir. Üçüncüsü ise hastanın bilgilendirilmediği ve rızasının kapsamı dışında kalan bir çekimdir.

Yanlış Diş Çekimi Hangi Sözleşme İlişkisine Dayanır?

Tedavi amaçlı çekim çoğunlukla vekâlete, protez ve implant işleri ise esere yaklaşır.

Öncelikle hasta ile hekim arasındaki ilişkinin niteliği, davanın bütün sonuçlarını değiştirir. Nitekim tazminatın kapsamı, ispat düzeni ve zamanaşımı bu nitelendirmeye bağlıdır.

Tedavi Amaçlı Çekimde Vekâlet İlişkisi

Tedavi amaçlı bir çekimde hekimin borcu, kural olarak sonuca değil özenli çabaya yönelir. Ancak bu nitelendirme işlemin adından değil, somut edimin içeriğinden çıkar. Nitekim vekilin sadakat ve özen borcunu Türk Borçlar Kanunu’nun 506 ncı maddesi düzenler. Ölçü ise aynı alanda çalışan basiretli bir meslek mensubunun göstereceği özendir.

Nitekim Yargıtay, diş tedavisi sırasındaki çekimi bu çerçevede değerlendirmiştir. Örneğin 3 üncü Hukuk Dairesi 18.11.2015 tarihli bir kararında bu nitelendirmeyi yapmıştır. Kararın künyesi şöyledir: Esas 2015/16238, Karar 2015/18370. Ancak Daire o dosyada esasa girmemiş, dosyayı işbölümü incelemesi için göndermiştir. Bu nedenle karar, aşağıdaki karar kutularına alınmamıştır.

İmplant, Kaplama ve Protez İşleri Çoğu Zaman Eser Sözleşmesine Yaklaşır

Buna karşılık protez, kaplama ve implant uygulamaları çoğu zaman farklı bir zeminde durur. Çünkü bu işlerde hekim, çoğunlukla ortaya çıkacak somut bir sonucu üstlenir. Ancak nitelendirmeyi işlemin adı değil, tarafların kararlaştırdığı somut edim belirler. Eser sözleşmesinin tanımı ise Türk Borçlar Kanunu’nun 470 inci maddesindedir.

Ancak ayrım pratikte çoğu zaman tek bir tedavi planının içinde gizlidir. Örneğin bir hasta, protez yapılabilmesi için birkaç dişini çektirir. Çekim kısmı vekâlet, protez kısmı ise eser hükümlerine tâbi olabilir. Böylece mahkeme, dosyada iki ayrı sorumluluk rejimini birlikte tartışır.

Diş Çekimi Onam Formu Neyi Kanıtlar, Neyi Kanıtlamaz?

Form, aydınlatmanın içeriğini gösterir; hekimi kusurlu bir uygulamanın sonuçlarından kurtarmaz.

Öncelikle Hasta Hakları Yönetmeliği, tıbbi müdahaleler için hastanın rızasını arar. Ayrıca Yönetmelik, uyuşmazlık çıkması muhtemel müdahalelerde rıza formu ister. Taraflar formu iki nüsha imzalar; biri hasta dosyasına konur, diğerini hasta alır. Formu ise bilgilendirmeyi yapan ve müdahaleyi gerçekleştirecek sağlık meslek mensubu imzalar.

Nitekim Yönetmelik, formun taşıması gereken bilgileri de sayar. Örneğin hastalığın muhtemel seyri ve müdahalenin nasıl yapılacağı bunlar arasındadır. Ayrıca diğer tanı ve tedavi seçenekleri ile fayda ve riskleri de yazılmalıdır. Son olarak hekim, muhtemel komplikasyonları ve tedaviyi reddetmenin sonuçlarını yazar.

Buradan çıkan sonuç nettir. Dolayısıyla matbu bir metnin altındaki imza, aydınlatmayı tek başına ispatlamaz. Örneğin hangi dişin çekileceği yazılmamışsa diş çekimi onam formu işlevini görmez. Yönetmelik ayrıca müdahalenin, hastanın verdiği rızanın sınırları içinde kalmasını ister. Böylece hekim, rızada yazan dişten başkasını çekerse sınırın dışına taşar.

Ancak Yönetmelik burada bir belgeleme yükümlülüğü kurar. Buna göre formu hazırlama, imzalatma ve saklama görevi sağlık kuruluşuna aittir. Ayrıca verilen bilgilerin doğruluğundan ilgili sağlık meslek mensubu sorumludur. Belgeleme yükümlülüğü ile ispat yükü ise birbirinden ayrı kavramlardır. Nitekim Yönetmelik formun düzenlenme usulünü gösterir; genel bir ispat yükü kuralı koymaz. Yine de aydınlatmayı yaptığını ileri süren taraf, iddiasını bu kayıtlarla destekler. Bu nedenle dosyada diş çekimi onam formu yoksa hekim iddiasını ispatta zorlanır. Buna karşılık mahkeme sonucu tek başına bu eksikliğe bağlamaz. Hâkim, eksikliği diğer delillerle birlikte değerlendirir. Form dosyada varsa mahkeme bu kez içeriğini tartışır.

Yanlış Diş Çekimi Nedeniyle İstenebilecek Tazminat Kalemleri

Hasta; tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücü kaybını ve manevi tazminatı isteyebilir.

Sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminatın dayanağı Türk Borçlar Kanunu’nun 112 nci maddesidir. Nitekim hüküm, ispat yükü bakımından hastanın lehine bir düzen kurar. Buna göre borçlu, kendisine kusur yüklenemeyeceğini kanıtlayamazsa zararı giderir.

Maddi zararın kalemlerini Türk Borçlar Kanunu’nun 54 üncü maddesi sayar. Örneğin kayıp dişin yerine konacak implant ve protez bedeli tedavi giderine girer. Ayrıca kemik grefti, sinir onarımı ve kontrol muayeneleri de aynı kalemdedir. Bunun yanında hasta, iş göremediği günlerin gelirini kazanç kaybı olarak ister. Son olarak kalıcı çiğneme veya konuşma bozukluğu da bu başlığı ilgilendirir. Ancak böyle bir sonuç kendiliğinden çalışma gücü kaybı anlamına gelmez. Nitekim bilirkişi, bozukluğun kişinin çalışma gücüne somut etkisini ayrıca ölçer.

Manevi tazminatın dayanağı ise Türk Borçlar Kanunu’nun 56 ncı maddesidir. Buna göre hâkim, bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde olayın özelliklerini gözetir. Nitekim hâkim burada kalıcı değişikliği, beslenme güçlüğünü ve estetik kaybı tartışır.

Ayrıca hasta, maddi ve manevi talepleri aynı davada birlikte ileri sürebilir. Ancak bir yanlış diş çekimi dosyasında iki kalemi ayrı ayrı hesaplamak gerekir. Zararın miktarı ise bilirkişi raporundaki maluliyet ve tedavi maliyeti verilerine dayanır.

Öte yandan eser sözleşmesine giren protez ve implant işlerinde tablo değişir. Çünkü orada işsahibinin seçimlik hakları devreye girer. Örneğin bedelden indirim, ücretsiz onarım ve sözleşmeden dönme bu haklardandır. Ayrıca ödenen tedavi bedelinin iadesi de bu çerçevede istenebilir. Bu nedenle hangi kalemin hangi hükme dayanacağı baştan belirlenmelidir.

Yanlış Diş Çekimi Davası Kime Karşı Açılır?

Davalı; muayenehanede hekim, özel klinikte işletme, kamu kuruluşunda ise ilgili idaredir.

Davalı sıfatı ise tedavinin verildiği yere göre değişir. Ancak mahkeme, yanlış kişiye yönelen davayı esasa girmeden reddedebilir.

Özel Klinik, Muayenehane ve Ağız Diş Sağlığı Polikliniği

İlk olarak serbest çalışan hekimin muayenehanesinde hasta sözleşmeyi doğrudan hekimle yapar. Böylece hasta davayı hekime yöneltir. Buna karşılık özel bir poliklinikte veya klinikte durum farklıdır. Çünkü sözleşmenin tarafı kural olarak işletmeyi yürüten tüzel kişidir. Ayrıca hekim ile işletme arasındaki iş ilişkisi, işletmenin sorumluluğunu doğurur. Nitekim hasta davayı çoğu zaman hem işletmeye hem hekime birlikte açar. Son olarak sorumluluk sabit olursa iki davalı müteselsil sorumlu olur.

Kamu Hastanesi ve Ağız Diş Sağlığı Merkezi

Buna karşılık kamu kurumunda görev yapan hekime karşı doğrudan dava açılamaz. Bu sınır, görevin ifası sırasında verilen sağlık hizmetinden kaynaklanan zarar bakımından geçerlidir. Çünkü Anayasa, kamu görevlilerinin görev kusurundan doğan davaları idareye yöneltir. Bu nedenle hasta, idari yargıda tam yargı davası açar. Öncesinde ilgili idareye başvuru zorunludur. Nitekim İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13 üncü maddesi bu başvuruyu düzenler.

Böylece idare başvuruyu reddederse hasta dava açabilir. Ayrıca kanun, otuz gün içindeki sessizliği ret cevabı sayar. İdare mahkemesinde dava açma süresi ise altmış gündür.

Üniversite ve Vakıf Üniversitesi Hastaneleri

Örneğin devlet üniversitesi hastanesinde tedavi gören hasta idari yargıya başvurur. Vakıf üniversitesi hastanelerinde ise asıl mesele, uyuşmazlığa hangi yargı kolunun bakacağıdır. Bu hastaneler kamu tüzel kişisi olarak kurulmadığından hasta davasını adli yargıda açar. Nitekim taraflar arasındaki ilişki özel hukuk sözleşmesine dayanır.

Görevli Mahkeme, Yetki ve Dava Değeri

Özel kuruluşlarda tüketici mahkemesi, kamu kuruluşlarında idare mahkemesi uyuşmazlığa bakar.

Kanun, özel sağlık kuruluşundan hizmet alan hastayı tüketici sayar. Bu nedenle tüketici işlemlerinde görevli mahkeme tüketici mahkemesidir. Ayrıca Tüketici Kanunu, tüketicinin açtığı bu davaları Harçlar Kanunundaki harçlardan muaf tutar. Muafiyet ise Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütlerinin açtığı davaları kapsar. Üstelik aynı Kanun, davayı tüketicinin yerleşim yeri mahkemesinde açmaya izin verir.

Özel kliniklerdeki yanlış diş çekimi uyuşmazlıklarına bu sebeple çoğunlukla tüketici mahkemesi bakar. Tüketici ilişkisi kurulmayan hâllerde ise görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Buna karşılık hastanın kamu hastanesine karşı açtığı davaya idare mahkemesi bakar. Ayrıca harç muafiyeti idari yargıda uygulanmaz.

Dava Değeri ve Harç Nasıl Belirlenir?

Ancak zararın miktarı davanın başında çoğu zaman bilinmez. Çünkü implant planı, kemik durumu ve maluliyet oranı yargılama sırasında netleşir. Bu nedenle davacı böyle hâllerde kısmi dava açar. Belirsiz alacak davasını düzenlemiş olan HMK m. 107 ise 16 Temmuz 2026 tarihinde yürürlükten kalktı. Kanun koyucu, aynı tarihte kısmi davayı düzenleyen 109 uncu maddeye yeni bir fıkra ekledi. Buna göre davacı talebini, bir defaya mahsus olmak üzere tahkikat bitene kadar artırabilir.

Harç tutarları bu yazıda gösterilmemiştir. Çünkü nispi harç oranları her yıl değişir; burada rakam yazmak yanıltır. Dolayısıyla güncel oranı, dava tarihindeki Harçlar Kanunu tarifesi gösterir.

Yanlış Diş Çekimi Uyuşmazlığında Arabuluculuk Dava Şartı mıdır?

Tüketici mahkemesinde kural olarak evet; idari yargıdaki tam yargı davasında hayır.

Cevap ise davanın görüleceği mahkemeye göre değişir. Buna göre tüketici mahkemesindeki uyuşmazlıklarda arabuluculuk kural olarak dava şartıdır. Nitekim Tüketici Kanunu’nun 73/A maddesi bu şartı ve istisnalarını birlikte sayar. Örneğin tüketici hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar bu şartın dışında kalır. Ayrıca hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar da aynı istisna içindedir.

Dolayısıyla arabulucuya gitmeden dava açan taraf, dava şartı yokluğuyla karşılaşır. Kamu hastanesindeki tam yargı davasında ise böyle bir şart yoktur. Orada zorunlu adım idareye ön başvurudur.

Yanlış Diş Çekiminde Zamanaşımı Ne Zaman İşlemeye Başlar?

Süre, çekim gününde değil, zararın açıkça ortaya çıktığı tarihte işlemeye başlar.

Zamanaşımı süresi, ileri sürülen talebin niteliğine göre değişir. Genel kuralı ise Türk Borçlar Kanunu’nun 146 ncı maddesi koyar. Buna göre kanunda aksine hüküm yoksa her alacak on yıllık süreye tâbidir.

Buna karşılık aynı Kanunun 147 nci maddesi bazı alacakları beş yıllık süreye bağlar. Nitekim hüküm, vekâlet sözleşmesinden doğan alacakları bu grupta sayar. Yargıtay da hekimin özen borcuna aykırılığından doğan istemleri çoğunlukla bu süre içinde değerlendirir. Ancak hangi sürenin işleyeceği, talebin sözleşmeye mi haksız fiile mi dayandığına göre değişir.

Ancak sürenin başlangıcı çoğu zaman çekim gününden ileridedir. Çünkü zarar gelişmeye devam ediyorsa henüz tamamen gerçekleşmiş sayılmaz. Nitekim Yargıtay uygulamasında süre, zararın net olarak ortaya çıktığı tarihte başlar. Kemik erimesi veya sinir hasarı gibi sonuçlar aylar sonra belirginleşebilir.

Öte yandan eser sözleşmesine giren işlerde ayrı bir hüküm uygulanır. Nitekim Türk Borçlar Kanunu’nun 478 inci maddesi ayıplı eser davalarının süresini gösterir.

Buna karşılık sözleşme ilişkisi kurulmamışsa haksız fiil hükümleri uygulanır. Buna göre iki yıllık ve on yıllık süreleri 72 nci madde belirler. Ayrıca aynı hüküm önemli bir genişleme getirir. Örneğin fiil suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı daha uzunsa, o süre uygulanır.

Yanlış Diş Çekiminde Dört Hukuki Rejimin Karşılaştırması

Dört rejim; dayanağı, süresi ve sonucu bakımından birbirinden ayrılır.

Aynı olay, tarafların kurduğu ilişkiye göre farklı rejimlere girer. Nitekim aşağıdaki tablo bu rejimleri yan yana gösterir.

Yanlış Diş Çekimi İddiası Hangi Delillerle İspatlanır?

Panoramik röntgenler, hasta dosyası ve bilirkişi raporu sonucu belirleyen delillerdir.

Öncelikle bu dosyalarda belge, tanıktan daha ağır basar. Nitekim belge olmadan bir diş hekimi malpraktis iddiası ayakta durmaz. İlk olarak hasta dosyasını toplamak gerekir. Çünkü Hasta Hakları Yönetmeliği hastaya kayıtları inceleme ve suret alma hakkı tanır. Ayrıca hasta talebini yazılı vermeli ve tarih atarak kayda geçirmelidir.

Dosyada aranacak başlıca deliller şunlardır. İlk olarak tedavi öncesi ve sonrası panoramik röntgen filmleri kilit önemdedir. Bu filmler, hekimin hangi dişi çektiğini ve dişin durumunu gösterir. Ayrıca tedavi planı, hekim notları ve reçeteler tabloyu tamamlar. Bunun yanında diş çekimi onam formunun her iki nüshası da istenir. Üstelik ödeme belgeleri, fatura ve mesajlaşma kayıtları ilişkinin kapsamını gösterir. Son olarak sonraki hekimin verdiği muayene raporu, kaybın boyutunu belgeler.

Ayrıca teknik değerlendirmeyi bilirkişi yapar. Çünkü mahkeme, hukuk dışı özel bilgi gerektiren konularda bilirkişi görüşü alır. Nitekim Yargıtay, bu dosyalarda üniversitelerin ilgili anabilim dallarına işaret etmiştir. Buna karşılık Adli Tıp Kurumu raporuna esaslı itiraz gelirse yeni inceleme gündeme gelir. Son olarak mahkeme, hekimin kayıt tutmamasını da kusur değerlendirmesinde dikkate alır.

Yargılama Sürerken İstenebilecek Geçici Korumalar

Hasta; geçici ödeme, delil tespiti ve gerektiğinde ihtiyati tedbir isteyebilir.

Ancak yargılama uzun sürer ve zarar bu sırada büyüyebilir. Bu nedenle Türk Borçlar Kanunu, bedensel zararlarda özel bir önlem öngörür. Nitekim 76 ncı madde, hâkimin davalıdan geçici ödeme istemesine imkân verir. İki şart aranır: davacının inandırıcı kanıt sunması ve ekonomik durumunun bunu gerektirmesi. Böylece mahkeme, ödenen tutarı hükmettiği tazminattan düşer.

İkinci koruma ise delil tespitidir. Çünkü bir yanlış diş çekimi dosyasında en kritik kayıtlar hekimin elindedir. Hasta dosyası ve röntgen filmleri kaybolabilir ya da sonradan düzenlenebilir. Bu nedenle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400 üncü maddesi, dava öncesinde delil tespitine izin verir.

Ayrıca ihtiyati tedbir de gündeme gelebilir. Nitekim hâkim tedbiri, hak bakımından değişme tehlikesi varsa verir. Buna karşılık para alacağına yönelen taleplerde uygun araç çoğu zaman ihtiyati hacizdir. Kayyım atanması ise bu tür uyuşmazlıklarda gündeme gelmez, çünkü ortada malvarlığı yönetimi yoktur.

Diş Hekimi Şikayet Yolları Nereye Açıktır?

Üç kapı açıktır: il sağlık müdürlüğü, diş hekimleri odası ve başsavcılık.

Ancak tazminat davası tek yol değildir. İdari ve mesleki denetim yolları ayrıca işletilebilir. Üstelik tazminat davası açmak, diş hekimi şikayet başvurusuna engel değildir. Nitekim hatalı diş çekimi iddiası, aynı anda birden çok merciin önüne gidebilir.

İlk olarak il sağlık müdürlüğü kapısı açıktır. Nitekim Hasta Hakları Yönetmeliği sağlık kuruluşlarında hasta hakları birimi öngörür. İl sağlık müdürlüğü ayrıca bir Hasta Hakları Kurulu oluşturur. Kurul; özel sağlık kuruluşları, kamu hastaneleri ve ağız diş sağlığı merkezlerinden gelen başvuruları değerlendirir. Ayrıca kurul, başvurunun ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar verir.

Ancak burada kritik bir sınır vardır. Nitekim Yönetmelik, tıbbi hata iddialarının kurulca değerlendirilmeyeceğini açıkça yazar. Yani kurul, aydınlatma ve hasta hakları boyutuna bakar. Çekimin tıbben doğru olup olmadığını ise başka merciler tartışır. Dolayısıyla bu ayrımı bilmeyen hasta, diş hekimi şikayet dilekçesini yanlış mercie verip zaman kaybeder.

İkinci kapı ise diş hekimleri odasıdır. Nitekim 3224 sayılı Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu, oda yönetim kuruluna inceleme görevi verir. Ayrıca yönetim kurulu, disiplin cezası gerektiren fiilleri öğrendiğinde inceleme yapar. Sonucu ise disiplin kuruluna gönderir. Oda disiplin kurulu ise kovuşturma kararı üzerine disiplin kararlarını verir.

Üçüncü kapı ise cumhuriyet başsavcılığıdır. Ayrıca ceza şikâyeti, disiplin süreçlerinden bağımsız yürür. Üstelik hasta, her üç mercie birlikte diş hekimi şikayet başvurusu yapabilir. Son olarak dilekçelere hasta dosyası, röntgen ve diş çekimi onam formu eklenmelidir.

Yanlış Diş Çekiminin Cezai Boyutu ve Soruşturma İzni

Fiil taksirle yaralama suçunu doğurabilir; soruşturma izni Mesleki Sorumluluk Kuruluna aittir.

Sağlam dişin kaybı, vücut bütünlüğüne yönelen bir zarardır. Bu nedenle böyle bir sonuç taksirle yaralama suçunu gündeme getirebilir. Nitekim Türk Ceza Kanunu’nun 89 uncu maddesi bu suçu düzenler. Ayrıca duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması cezayı ağırlaştırır.

Ancak savcılık taksirle yaralama suçunu kural olarak şikâyet üzerine soruşturur. Kanun ise burada önemli bir istisna getirir. Buna göre birinci fıkradaki basit yaralama dışında, fiil bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz. Şikâyete bağlı hâllerde süre altı aydır ve fiilin ve failin öğrenildiği günden işler. Ayrıca bu süre, dava zamanaşımı süresini aşamaz. Dolayısıyla hasta süreyi kaçırırsa savcılık soruşturma yapamaz.

Ayrıca sağlık mesleği mensupları bakımından ek bir aşama vardır. Nitekim 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun ek 18 inci maddesi 2022’de yürürlüğe girdi. Bu hüküm ise diş hekimlerinin tıbbi uygulamalarına ilişkin soruşturmaları özel usule bağlar. Buna göre soruşturma iznini, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulu verir. Üstelik bu usul yalnız kamuda değil, özel kuruluşlarda çalışanlar için de geçerlidir. Son olarak kurulun kararlarına karşı Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir.

Ayrıca aynı madde rücu konusunu da düzenler. Nitekim idarenin ödediği tazminat için hekime rücu kararını da bu kurul verir.

Zorunlu Mesleki Mali Sorumluluk Sigortası Diş Hekimini Kapsar mı?

Evet; 1219 sayılı Kanun diş tabiplerini bu zorunluluk kapsamına açıkça alır.

Cevap açıktır: kapsar. Nitekim 1219 sayılı Kanun’un ek 12 nci maddesi diş tabiplerini açıkça sayar. Buna göre kamu sağlık kurumlarındaki diş tabipleri, zararlar ve rücular için sigorta yaptırır. Aynı zorunluluk ise özel sağlık kuruluşlarındaki diş tabipleri için de geçerlidir. Ayrıca mesleğini serbest icra eden diş tabipleri de bu kapsamdadır.

Ayrıca sigortayı kim yaptıracak sorusuna madde cevap verir. İlk olarak serbest çalışanlar sigortayı kendileri yaptırır. Özel sağlık kuruluşlarında çalışanlar için ise sigortayı kuruluş yaptırır. Buna göre primin yarısı çalışana, yarısı istihdam edene aittir. Üstelik istihdam edenin ödediği prim, çalışanın maaşından hiçbir adla kesilemez.

Teminat tutarları bu yazıda gösterilmemiştir. Çünkü tutarlar ve uygulama esasları idari düzenlemeyle belirlenir. Bu değerler dönemsel olarak değiştiği için burada rakam yoktur. Dolayısıyla poliçenin kapsamı ve limiti, sözleşmenin kendi metninden okunmalıdır. Ancak sigortanın varlığı, diş hekimi malpraktis iddiasının ispatını ortadan kaldırmaz. Nitekim sigorta şirketi ödemeyi poliçe kapsamı ve teminat limiti çerçevesinde yapar. Ayrıca taraflar, olayın poliçedeki riziko tanımına girip girmediğini ayrıca tartışır.

İlgili Yargıtay Kararları

Nitekim aşağıdaki iki karar, bu ayrımların uygulamada nasıl karşılık bulduğunu gösterir. Her ikisi de bozma kararıdır.

Nitekim ikinci karar, aynı dosyada işi eser niteliğinde protez yapım sözleşmesi saymıştır. Yukarıdaki 2015 tarihli nitelendirmeyle birlikte okunduğunda tablo netleşir. Tedavi amaçlı çekim vekâlet, protez yapımı ise eser hükümlerine yaklaşır.

Sonuç

Sağlam bir dişi kaybetmek, sonradan tam olarak onarılamayan bir zarardır. Bu zararın hukuki karşılığı ise ilişkinin niteliğine göre şekillenir. Örneğin tedavi amaçlı çekimlerde hekimin borcu, kural olarak sonuca değil çabaya yönelir. Protez, kaplama ve implant işlerinde ise çoğu zaman sonuç taahhüdü öne çıkar. Dolayısıyla bu ayrım hem istenecek kalemleri hem zamanaşımı süresini değiştirir.

Davalı sıfatı ise ikinci belirleyici başlıktır. Nitekim özel kuruluşlarda davaya adli yargı, kamuda idari yargı bakar. Ayrıca kamu tarafında idareye ön başvuru zorunludur ve süreler kısadır. Tüketici mahkemesinde ise arabuluculuk kural olarak dava şartıdır.

Öncelikle delil toplama, bir diş hekimi malpraktis dosyasında sonucu belirler. Bu nedenle hasta dosyası, panoramik röntgenler ve diş çekimi onam formu ilk günden istenmelidir. Ayrıca belge kaybı riski varsa delil tespiti yoluna başvurulabilir. Üstelik idari ve mesleki denetim yolları tazminat davasına engel değildir. Hasta hakları kurulunun tıbbi hata iddialarına bakmadığı ise ayrıca akılda tutulmalıdır.

Sonuç olarak her olay kendine özgü tıbbi ve hukuki yönler taşır. Nitekim yukarıdaki değerlendirmeler genel çerçeveyi gösterir ve somut olaya doğrudan uygulanamaz. Süreler kısa işlediğinden, dosyayı erken aşamada hukuki destek alarak değerlendirmek yerinde olur.

Sık Sorulan Sorular

Sağlam dişim çekildi, tazminat davası açabilir miyim?

Çekimin tıbbi bir gerekliliğe dayanmadığı ortaya konabiliyorsa dava yolu açıktır. Ayrıca talep, maddi ve manevi tazminatı birlikte kapsayabilir. Ancak davanın başarısı, hasta dosyası ve röntgen kayıtlarına bağlıdır.

Yanlış diş çekimi davasında zamanaşımı süresi kaç yıldır?

Tedavi amaçlı çekimlerde taraflar vekâlet ilişkisi kurar ve kural olarak beş yıllık süre işler. Ancak uygulanacak süre, talebin niteliğine göre değişebilir. Buna karşılık protez ve implant gibi eser işlerinde farklı süreler geçerlidir. Kamu hastanelerinde ise hasta, idareye bir yıl içinde başvurmalıdır.

Diş çekimi onam formu imzaladım, dava hakkım düştü mü?

Hayır. İmzalanan form, hekimi kusurlu davranışın sonuçlarından kurtarmaz. Form ancak gerçekten aydınlatma yapıldığını gösterdiği ölçüde değer taşır. Nitekim hekim, rızanın kapsamı dışındaki bir dişi çekmişse form koruma sağlamaz.

Devlet hastanesinde yanlış dişim çekildi, nereye başvurmalıyım?

Hasta önce ilgili idareye yazılı başvuru yapmalıdır. Başvuru reddedilirse veya otuz gün içinde cevap gelmezse hasta idare mahkemesine gider. Ancak görev sırasında verilen sağlık hizmetinden doğan zarar için hekime doğrudan dava açılamaz.

Diş hekimi şikayet başvurusu hangi mercilere yapılır?

İl sağlık müdürlüğü hasta hakları birimi, diş hekimleri odası ve cumhuriyet başsavcılığı başlıca mercilerdir. Ayrıca üç yol birbirinden bağımsız işler. Ancak tıbbi hata iddiaları hasta hakları kurulunda değerlendirilmez.

Diş hekimi malpraktis davası açmadan önce arabulucuya gitmek şart mı?

Tüketici mahkemesindeki uyuşmazlıklarda arabuluculuk kural olarak dava şartıdır. Bu adımı atlayan davacı, usulden ret kararıyla karşılaşır. Buna karşılık kamu hastanesindeki tam yargı davasında böyle bir şart aranmaz.

Diş hekiminin zorunlu sigortası tazminatı öder mi?

Diş tabipleri için zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası kanunen öngörülmüştür. Nitekim sigorta, poliçe kapsamı, teminat limiti ve riziko tanımı çerçevesinde devreye girer. Ancak poliçenin kapsamı sözleşme metninden okunmalıdır.

İmplant ve kaplama işleri de aynı kurallara mı tâbidir?

İçtihat bu işleri çoğu zaman eser sözleşmesi sayar. Çünkü orada hekim, belirli bir sonucu meydana getirmeyi üstlenir. Ayıplı iş hâlinde ise bedel indirimi ve onarım gibi seçimlik haklar doğar.

Yanlış diş çekiminde diş hekimi mi, klinik mi sorumludur?

Muayenehanede hekim, özel klinikte ise sözleşmenin tarafı olan işletme sorumludur. Nitekim hasta çoğu zaman davayı ikisine birlikte yöneltir. Sorumluluk sabit olursa hekim ile işletme müteselsilen sorumlu olur.

Sağlam dişim çekildi, implant masrafını kim öder?

Hasta, implant ve protez bedelini tedavi gideri kalemi içinde isteyebilir. Kanun, bedensel zararın kalemleri arasında tedavi giderlerini açıkça sayar. Ancak mahkeme tutarı bilirkişi raporuna göre belirler.

Yanlış diş çekimi nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?

Hâkim, bedensel bütünlüğün zedelendiği hâllerde manevi tazminata hükmedebilir. Nitekim kalıcı diş kaybı, beslenme güçlüğü ve estetik kayıp bu değerlendirmeye girer. Ancak hâkim tutarı olayın özelliklerine göre takdir eder.