Otelde Çalınan Eşya: Otelin Sorumluluğu ve Tazminat Sınırı

Odada bırakılan bir dizüstü bilgisayar, kasadan kaybolan nakit ya da otoparkta açılan bir araç, misafiri aynı soruya götürür. Otelde çalınan eşya için kim sorumludur ve ne kadar tazminat ödenir? Bu soruyu soran ve otelde eşyam çalındı diyen kişinin önce şunu bilmesi gerekir: Türk Borçlar Kanunu bu konuda özel bir sorumluluk düzeni kurar. Kanun, otelin sorumluluğu için işletenin kusurunu aramaz; buna karşılık tazminata bir üst sınır koyar ve sınırın kalktığı hâlleri ayrıca sayar. Bu yazı önce konaklama yeri işletenin sorumluluğu kapsamını ve kıymetli eşyaya ilişkin kuralı açıklıyor. Ardından hak kaybına yol açabilecek bildirim külfetini, suç şikâyetini, görevli mahkemeyi ve delilleri TBK m. 576-580 hükümleri üzerinden inceliyor.

Son güncelleme: 18.10.2026 · Mevzuat kontrolü: 17.10.2026 tarihli mevzuat.gov.tr metinlerine göre yapıldı. Kontrol; TBK, TKHK, TCK, CMK ve HMK metinlerini kapsadı. İİK, 6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu, TTK ve Harçlar Kanunu hükümleri de aynı tarihli metinlerden okundu.

Otelde Çalınan Eşya Hangi Hükümlere Tabidir?

Misafir ile otel arasında, oda kullanımını ve çeşitli hizmetleri birlikte kapsayan bir sözleşme ilişkisi kurulur. TBK bu ilişkiye ayrı bir ad vermez. Bununla birlikte saklama sözleşmesi bölümünün sonunda, konaklama yerlerine getirilen eşya için özel hükümler öngörür (m. 576-580). Bu hükümler, misafirin eşyayı işletene ayrıca teslim etmesini aramaz. Sorumluluk, konaklayanın otele getirdiği eşyanın yok olması, zarara uğraması veya çalınması hâlinde doğar.

Bu tür olaylarda otelde çalınan eşya için başka sorumluluk sebepleri de gündeme gelebilir. Hırsızı belirlenen misafir, ona karşı haksız fiil hükümlerine dayanabilir (TBK m. 49). Hırsızlığı otel çalışanı işlemişse işletenin yardımcı kişi ve adam çalıştıran sıfatıyla sorumluluğu da tartışılır (m. 116, m. 66). Seçilen sebep; ispat yükünü, tazminat sınırını ve zamanaşımını değiştirebilir. Bu yüzden talebin hangi hükme dayandığı baştan belirlenmelidir.

Otel, Pansiyon ve Günlük Kiralık Daire Ayrımı

TBK m. 576; otel, motel, pansiyon ve tatil köyü gibi yerleri işletenleri sayar. Buradaki “gibi” ifadesi, sayımın örnek niteliğinde olduğunu gösterir. Apart otel ya da hostel gibi işletmeler de konaklama hizmeti sunuyorsa kapsama girebilir. Günlük kiralanan bir daire ise farklı nitelendirilebilir. Kanun, kira ile konaklama arasındaki ayrım için ayrı bir ölçüt koymaz; nitelendirme sözleşmenin içeriğine göre somut olayda yapılır. İlişki kira sözleşmesi sayılırsa uyuşmazlık sulh hukuk mahkemesinin görev alanına girebilir (HMK m. 4/1-a). Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak da dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m. 18/B/1-a).

Konaklama Yeri İşletenin Sorumluluğu Nasıl Doğar?

TBK m. 576’ya göre işletenler, konaklayanların getirdikleri eşyanın yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumludur. Misafirin ispat etmesi gereken, eşyayı otele getirdiği ve eşyanın orada yok olduğu, zarara uğradığı ya da çalındığıdır. Kanun, bu sorumluluğun doğması için işletenin ya da çalışanlarının kusurunu şart koşmaz. Dolayısıyla konaklama yeri işletenin sorumluluğu, kusura dayanan genel sorumluluktan daha geniş bir alanı kapsar.

İşleten, üç durumdan birini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Birincisi, zararın konaklayana, onu ziyarete gelene, beraberindeki ya da hizmetindeki kişiye yüklenebilecek bir kusurdan doğmasıdır. İkincisi mücbir sebep, üçüncüsü eşyanın niteliğidir. Örneğin oda kapısını açık bırakıp uzun süre ayrılan misafirin kusuru, işletenin kurtuluş savunmasına konu olabilir. Kapının açık bırakılması ile hırsızlık arasındaki bağı ve kusurun ağırlığını mahkeme somut olaya göre değerlendirir.

Kanun, çalınmayı işletenin sorumlu olduğu hâller arasında açıkça sayar; mücbir sebebi ise tanımlamaz. Bir hırsızlığın mücbir sebep sayılıp sayılmayacağı somut olaya göre değerlendirilir. Bunu ispat etme yükü, sorumluluktan kurtulmak isteyen işletendedir. Maddenin güncel metni TBK m. 576 konaklama yeri işletenlerin sorumluluğu sayfasında yer alır.

Otelin Sorumluluğu Hangi Tutarla Sınırlıdır?

Kusur bulunmayan hâllerde Kanun tazminata bir üst sınır koyar. Bu sınır, konaklayanlardan her biri için günlük konaklama ücretinin üç katıdır (TBK m. 576 son cümle). Örneğin gecelik konaklama ücreti 2.000 TL ise ve kusur ispat edilemiyorsa, misafirin isteyebileceği tutar 6.000 TL’yi geçmez. Sınır her konaklayan için ayrı ayrı uygulanır. Günlük ücretin kahvaltı, vergi veya ek hizmet gibi kalemleri kapsayıp kapsamadığını Kanun ayrıca tanımlamaz.

Kusur işletene ya da çalışanlarına yüklenebiliyorsa bu sınır uygulanmaz. Bu durumda zarar, genel hükümlere göre belirlenir. Bozuk kilidin bilerek onarılmaması, oda kartlarının denetimsiz dağıtılması ya da çalışanın hırsızlığa karışması kusura örnek gösterilebilir. Sınırı aşan bir talepte kusurun varlığı, davanın asıl tartışma noktası hâline gelir. Kanun, sınırı kaldıran kusurun ispatını ayrıca düzenlemez. Bu nedenle sınırı aşan tutarı isteyen misafirin kusuru gösteren delilleri baştan toplaması güvenli olur. Taşıyıcının sorumluluğundaki benzer sınır düzeni, kayıp kargo için taşıyıcının sorumluluğu ve tazminat yazısında karşılaştırmalı olarak ele alınıyor.

Otelde Çalınan Eşya Kıymetliyse: Para, Mücevher ve Kasa

TBK m. 577 kıymetli eşya için ayrı bir kural koyar. Kıymetli eşya, oldukça önemli miktarda para veya kıymetli evrak işletene saklanması için bırakılmamışsa işleten ancak kusuru hâlinde sorumlu olur. Bu kusur, işletenin kendisine veya çalışanlarına ait olabilir. Buna karşılık işleten bu eşyayı saklamak üzere almışsa ya da almaktan kaçınmışsa eşyanın tam değerinden sorumludur. Böylece resepsiyona teslim edilip belgeye bağlanan mücevher için üç katlık sınır gündeme gelmez.

Maddenin son cümlesi önemli bir dengeleme getirir. Konaklayanın kendi yanında saklaması gereken eşya ile para ve benzeri şeyler için diğer eşyaya ilişkin kural uygulanır. Gündelik harcama için taşınan makul miktardaki nakit ya da kişisel telefon bu gruba girebilir. Bu kural, m. 577’deki kusur şartının istisnasıdır; bu eşyada m. 576’daki kusur aranmayan ve sınırlı sorumluluk uygulanır. Hangi eşyanın kıymetli, hangi paranın “oldukça önemli miktarda” sayılacağı ise somut olaya göre belirlenir.

Oda Kasasına Konulan Eşya

Odadaki elektronik kasaya konulan eşyanın işletene “saklanması için bırakılmış” sayılıp sayılmadığı Kanunda açıkça düzenlenmez; sonuç, kasanın kimin denetiminde olduğuna göre somut olayda belirlenir. Kasayı yalnız misafir açabiliyorsa eşya işletene bırakılmamış sayılabilir; bu durumda m. 577’deki kusur şartı öne çıkar. Öte yandan kasanın otelin ana kodu ile açılabilmesi ya da iz bırakmadan boşaltılması, işleten veya çalışan kusurunu düşündürebilir. Bu belirsizlik nedeniyle yüksek değerli eşyayı resepsiyondaki ana kasaya teslim edip bunu yazılı belgeye bağlatmak, ispat bakımından daha güvenli yoldur.

Otelde Eşyam Çalındı: Bildirim Külfeti ve Hak Kaybı

Bu konudaki en önemli hak kaybı riski TBK m. 578’in ilk cümlesindedir. Konaklayan zararını öğrenir öğrenmez işletene bildirmezse istem hakkını kaybeder. Kanun gün olarak bir süre öngörmez; ölçüt “öğrenir öğrenmez” ifadesidir. Bu nedenle çalınmayı fark eden misafir, otelden ayrılmayı beklemeden resepsiyona ve yönetime bildirimde bulunmalıdır. Eşyanın kaybı eve dönüşte fark edilmişse bildirim yükümlülüğü o anda doğar; gecikmeden yerine getirilmelidir.

Kanun bildirim için bir şekil şartı koymaz; ancak ispat bakımından yazılı iz büyük önem taşır. Misafirin otelde eşyam çalındı şeklindeki bildirimini içeren bir e-posta, otelin düzenlediği olay tutanağı ya da tarih ve saat gösteren bir mesaj bu amaçla kullanılabilir. Kolluğa yapılan başvuru, işletene yapılması gereken bildirimin yerine geçmeyebilir. Bu yüzden iki bildirimin ayrı ayrı yapılması gerekir. Hükmün metni TBK m. 578 sorumluluğun kalkması sayfasında okunabilir.

Bu bildirim bir usul süresi değildir; adli tatil onu uzatmaz. HMK m. 104’teki uzama, yalnız HMK’nın belirlediği süreler için öngörülmüştür. Geç fark edilen kayıpta misafir, eşyanın otelde bulunduğunu ve kaybın orada gerçekleştiğini ispat etmekte de zorlanabilir.

Sorumluluk Kabul Edilmez Uyarısı Geçerli mi?

Pek çok otel, odada kaybolan eşyadan sorumlu olunmadığını bildiren yazılar asar. TBK m. 578’in ikinci cümlesi bu uygulamaya açık bir sınır çizer. İşleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini ya da sorumluluğu kanunda gösterilmeyen bir koşula bağladığını herhangi bir yolla ilan etse bile sorumluluktan kurtulamaz. Tabela, oda kartının arkası ya da internet sitesindeki tek taraflı uyarı karşısında otelin sorumluluğu kanundaki çerçevede devam eder.

Misafirin ayrıca imzaladığı bir sorumsuzluk kaydı ise genel hükümlere göre de denetlenir. TBK m. 115’e göre borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür. Misafir tüketiciyse, müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve onun aleyhine dengesizlik yaratan şart haksız şart sayılabilir (TKHK m. 5/1). Haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür; sözleşmenin diğer hükümleri ise geçerliliğini korur (TKHK m. 5/2). İmzalı bir kaydın m. 578’deki ilan kuralı karşısındaki etkisi, kaydın içeriğine göre ayrıca değerlendirilir.

Otoparkta Araçtan Çalınan Eşya

Otelin otoparkı veya garajı için TBK m. 579 ayrı bir düzen kurar; otopark bakımından otelin sorumluluğu farklı bir sınıra bağlanır. Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler; kendilerine bırakılan ya da çalışanlarınca kabul edilen motorlu taşıt ve eklentilerinin yok olmasından sorumludur. Aynı sorumluluk, aracın zarara uğraması veya çalınması hâlinde de doğar. Kurtuluş sebepleri m. 576’dakilerle paraleldir: saklatanın veya yanındakilerin kusuru, mücbir sebep ve eşyanın niteliği.

Kusur yoksa sorumluluk, saklananların her biri için alınan günlük saklama ücretinin on katını aşamaz. Otopark için ayrı ücret alınmadığında bu sınırın nasıl hesaplanacağını madde ayrıca düzenlemez. Aracın içinde bırakılan çanta veya elektronik cihazın “eklenti” sayılıp sayılmadığı da somut olaya göre değerlendirilir. Sorumluluğu reddeden ilanlar burada da işleteni kurtarmaz (m. 579 son cümle). Madde 579, m. 578’deki bildirim kuralına yollama yapmaz. Ancak araç içindeki eşya eklenti sayılmazsa, otelin m. 576 kapsamındaki sorumluluğu ve m. 578’deki bildirim külfeti gündeme gelebilir. Bu nedenle zararın öğrenilir öğrenilmez işletene bildirilmesi güvenli yoldur.

Hırsız ve Otel Çalışanı Bakımından Sorumluluk

Hırsız belirlenirse misafir, ona karşı haksız fiil hükümlerine göre tazminat isteyebilir (TBK m. 49). Bu talepte m. 576’daki üç katlık sınır uygulanmaz; çünkü o sınır işletenin sorumluluğuna ilişkindir. Haksız fiil davasında zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat eder (m. 50). Fail hakkında ceza soruşturması yürüyorsa kimlik bilgisi çoğu zaman bu dosyadan öğrenilir.

Hırsızlığı otel çalışanı işlemişse otelin sorumluluğu ağırlaşır. Çalışanın kusuru, m. 576’daki sınırın uygulanmasını engeller. Borçlu, yardımcılarının işi yürüttükleri sırada diğer tarafa verdikleri zarardan da sorumludur (m. 116). Haksız fiil yönünden ise bir işletmede adam çalıştıran, çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe sorumlu olur (m. 66/2). Hırsızlığın “işin yapılması sırasında” işlenip işlenmediği, örneğin oda temizliği sırasında gerçekleşip gerçekleşmediği somut olaya göre cevaplanır.

Otelde Çalınan Eşya İçin Suç Duyurusu

Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır malı, yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kişi hırsızlık suçunu işler (TCK m. 141/1). Suçun temel şekli için öngörülen ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Eşya kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmışsa nitelikli hâl gündeme gelebilir (TCK m. 142/2-h). Otel odasının bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceğine ceza yargılamasında karar verilir.

Kanun, temel hırsızlık suçunu şikâyet şartına bağlamamıştır. Şikâyet şartı m. 144, m. 146 ve m. 167 gibi özel hâllerde aranır. Bu nedenle TCK m. 73’teki altı aylık şikâyet süresi, temel hırsızlık suçunun soruşturulmasını sınırlamaz. Misafir ihbar veya şikâyetini Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yazılı veya sözlü olarak yapabilir (CMK m. 158/1, 158/5). Fail kovuşturma başlamadan önce eşyayı aynen geri verir veya zararı tamamen giderirse cezasında indirim yapılabilir (TCK m. 168/1).

Ceza soruşturması, otelden istenecek tazminatın yerine geçmez. Hukuk hâkimi, ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m. 74). Buna karşılık kolluk tutanakları, ifade kayıtları ve el konulan görüntüler hukuk davasında delil olarak kullanılabilir. Suç duyurusu, otelde çalınan eşya bakımından olayın tarihini ve koşullarını resmî kayda geçirmenin de bir yoludur.

Otelde Çalınan Eşya Taleplerinde Süreler ve Rejimler

Aşağıdaki tablo, aynı olaydan doğabilecek başlıca talepleri dayanakları ve süreleriyle birlikte gösterir. Her satır ayrı bir hukuki sebebe dayanır; biri reddedilirse diğerinin şartları ayrıca incelenir.

Zamanaşımı ile Bildirim Külfeti Arasındaki Fark

Kanun, TBK m. 576-579’a dayanan talepler için ayrı bir zamanaşımı süresi öngörmez. Misafirin işletene karşı talebi sözleşme ilişkisine dayandırılırsa genel on yıllık zamanaşımı gündeme gelebilir (TBK m. 146). TBK m. 147/2’deki beş yıllık süre ise otelin konaklama bedeli alacağına ilişkindir; misafirin tazminat talebini düzenlemez. Süre tartışmasından etkilenmemek için talebin en kısa süreye, yani m. 72’deki iki yıla göre takip edilmesi güvenli yoldur. Hırsıza karşı haksız fiil talebinde süre, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, en geç fiilden itibaren on yıldır (TBK m. 72). Tazminat daha uzun ceza zamanaşımı öngörülen bir suçtan doğmuşsa o süre uygulanır.

Temel hırsızlık için dava zamanaşımı sekiz yıl, m. 142/2’deki nitelikli hâller için on beş yıldır (TCK m. 66/1-d, 66/1-e). Zamanaşımı ile m. 578’deki bildirim külfeti ayrı kurumlardır. Bildirim yapılmamışsa, zamanaşımı dolmamış olsa bile işletene karşı istem hakkı kaybedilebilir.

Görevli Mahkeme: Tüketici Mahkemesi mi, Asliye Hukuk mu?

TKHK m. 3, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişiyi tüketici sayar. Mal sağlama dışındaki ücretli edimler hizmettir; konaklama da bu niteliktedir. Tatil veya aile ziyareti için konaklayan misafir ile oteli işleten arasındaki ilişki bu nedenle tüketici işlemi sayılabilir. Tüketici işlemlerinden doğan davalarda tüketici mahkemesi görevlidir (TKHK m. 73/1). Bu mahkeme de konaklama yeri işletenin sorumluluğu hakkında TBK m. 576-578 hükümlerini uygular. Hükmün metni TKHK m. 73 tüketici mahkemeleri sayfasındadır.

İş seyahatindeki misafirin tüketici sayılıp sayılmayacağı, konaklamanın ticari veya mesleki amaçla yapılıp yapılmadığına göre belirlenir. Konaklama paket turun parçasıysa ticari veya mesleki amaçla seyahat eden kişi de tüketici sayılır (TKHK m. 51/9). Tüketici sıfatı yoksa görev konusu ayrıca incelenir. TTK m. 4/1-c, TBK’nın saklama sözleşmelerini düzenleyen 561-580. maddelerinden doğan davaları ticari dava sayar. Bunun için tarafların tacir olup olmadığına bakılmaz; ticari işletmeyi ilgilendirmeyen saklama (vedia) davaları ise istisnadır.

Otel ticari işletme olarak işletiliyorsa, tüketici olmayan misafirin m. 576-579’a dayanan davası bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu durumda asliye ticaret mahkemesi görevlidir (TTK m. 5/1). Ticari dava niteliği taşımayan talepler için, aksine bir görev düzenlemesi yoksa genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (HMK m. 2). Örneğin hırsıza karşı açılan haksız fiil davası bu son gruba girer.

Tüketici Hakem Heyeti ve Yetkili Mahkeme

Değeri her yıl belirlenen parasal sınırın altında kalan tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (TKHK m. 68/1). Sınır, her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır (m. 68/4); her yıl Ticaret Bakanlığınca ilan edilen sınır esas alınır. Başvuru yolu ve karara itiraz süresi, tüketici hakem heyeti zamanaşımı ve itiraz süresi yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Yetki bakımından birkaç seçenek vardır. Tüketici davası, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (TKHK m. 73/5). Genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6). Sözleşmeden doğan davada sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi de yetkilidir (HMK m. 10); konaklama hizmetinde bu yer çoğu zaman otelin bulunduğu yerdir. Hırsıza karşı açılan haksız fiil davasında fiilin işlendiği yer ve zarar görenin yerleşim yeri de seçenekler arasındadır (HMK m. 16).

Konaklama, ulaştırma gibi başka bir hizmetle birlikte her şey dâhil fiyatla satılmışsa paket tur sözleşmesi söz konusu olabilir (TKHK m. 51/1). Paket tur düzenleyicisi, sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tüketicinin uğradığı her türlü zarardan sorumludur (m. 51/8). Otelde gerçekleşen hırsızlığın bu kapsamda sayılıp sayılmayacağı somut sözleşmeye göre değerlendirilir.

Arabuluculuk Dava Şartı mı?

Tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TKHK m. 73/A/1). Tüketici hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar ise bu şartın dışındadır (m. 73/A/1-a). Ticari dava niteliği taşıyan ve konusu bir miktar para olan alacak ile tazminat davalarında da arabuluculuk dava şartıdır (TTK m. 5/A). Bu nedenle tüketici olmayan misafirin otele karşı m. 576-579’a dayanan tazminat davasında arabuluculuk dava şartı gündeme gelebilir. 6325 sayılı Kanunun 18/B maddesi ise kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarını sayar. Hırsıza karşı açılan dava gibi ticari dava sayılmayan ve bu gruplara girmeyen asliye hukuk davaları, dava şartı arabuluculuğa tabi değildir. Görev konusunda tereddüt varsa, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak hak kaybı riskini azaltır.

Otelde Çalınan Eşya Davası Kime Karşı Açılır?

Otelde eşyam çalındı diyen misafirin ilk işi davalıyı doğru belirlemektir. Davalı, otelin tabelasındaki ad değil, oteli işleten gerçek veya tüzel kişidir. Bu kişi genellikle faturadaki unvandan ya da rezervasyon belgelerinden tespit edilir. Bina sahibi ile işleten farklı kişilerse işleten sıfatı ayrıca araştırılmalıdır. Paket tur hâlinde düzenleyici de davalı olarak gösterilebilir. Düzenleyicinin Türkiye’de temsilcisi yoksa paket tur aracısı düzenleyici gibi sorumlu olur (TKHK m. 51/3).

Hırsız ve hırsızlığa karışan çalışan, otelde çalınan eşya nedeniyle haksız fiil hükümlerine göre ayrıca davalı olabilir. Davalının belirlenmesi, hak sahipliğinden ayrı bir meseledir. Örneğin misafirin yanında getirdiği işverene ait bilgisayar çalınmışsa, konaklayanın ve eşya sahibinin talep hakkı ayrı ayrı değerlendirilir. TBK m. 576 “konaklayanların getirdikleri eşya” ifadesini kullanır; eşyanın konaklayana ait olmasını ayrıca aramaz.

Otelde Çalınan Eşya Nasıl İspat Edilir?

Otelde eşyam çalındı iddiasının ispatında ilk belge çoğu zaman konaklama faturasıdır. Bu fatura ve rezervasyon belgesi, hem sözleşme ilişkisini hem de sınır hesabına esas günlük ücreti gösterir. Çalınan eşyanın değeri satın alma faturası, garanti belgesi, banka hesap dökümü veya fotoğraflarla ortaya konabilir. Bildirimin zamanı e-posta, mesaj kaydı ya da otelin olay tutanağıyla belgelenir. Kolluk tutanağı, alınan ifadeler ve olay yeri inceleme kayıtları da dosyaya eklenebilir. Otel koridorlarındaki kamera görüntüleri ile elektronik kilitlerin giriş kayıtları, odaya kimin hangi saatte girdiğini gösterebilir.

HMK m. 199; yazılı metin, fotoğraf, görüntü ve elektronik verileri belge sayar. Senetle ispat zorunluluğu hukuki işlemlere ilişkindir (HMK m. 200). Hırsızlık ise bir vakıa olduğundan tanıkla da ispat edilebilir. Resepsiyona kıymetli eşya bırakılması ise bir hukuki işlemdir; değeri m. 200’deki parasal sınırı aşıyorsa senetle ispat kuralı gündeme gelebilir. Bu sınır, HMK Ek Madde 1 uyarınca her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır. Oda arkadaşı veya otel çalışanı gibi tanıklar olayın akışını anlatabilir. Bilirkişi ise eşyanın değeri gibi teknik konularda görüş verir; hukuki nitelendirme mahkemeye aittir.

Otelde Çalınan Eşya İçin Geçici Koruma

Otel kamera kayıtları belli bir süre sonra silinebilir; bu nedenle delil tespiti yolu önem kazanır. Bu kayıtlar, otelde çalınan eşya davasında olayın aydınlatılması bakımından belirleyici olabilir. Taraflardan biri, ileride açacağı davada ileri süreceği vakıanın tespiti için keşif, bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi isteyebilir (HMK m. 400/1). Delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı ihtimal dâhilindeyse hukuki yarar var sayılır (m. 400/2).

Para alacağı için İİK m. 257 ihtiyati haczi düzenler. Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun mallarını ihtiyaten haczettirebilir. Tazminat alacağının bu şartları taşıyıp taşımadığını mahkeme değerlendirir. HMK m. 389’daki ihtiyati tedbir ise uyuşmazlık konusu hakkında verilir. Para alacağının güvencesi bakımından öne çıkan yol, ihtiyati hacizdir.

Otel de ödenmeyen konaklama ücreti için kendisine bırakılan veya otele konulan eşya üzerinde hapis hakkına sahiptir (TBK m. 580). Kiraya verenin hapis hakkı hükümleri kıyasen uygulandığından bu hak haczedilemeyen eşyaya uzanmaz; üçüncü kişi eşyasında da sınırlanabilir (TBK m. 336-337). Misafir, tazminat alacağını konaklama bedeliyle takas etmeyi düşünebilir. TBK m. 139 takası, her iki borcun muaccel olması şartıyla kabul eder; alacaklardan birinin çekişmeli olması takası engellemez. Takas ise ancak takas iradesinin otele bildirilmesiyle gerçekleşir (TBK m. 143). Kusur ispat edilemezse tazminat alacağı üç katlık sınırla kalır. Konaklama bedelinin bu tutarı aşan kısmı için misafirin borcu sürer. Tazminat alacağı sonradan reddedilirse misafir, ödemediği bedel yüzünden temerrüde düşmüş sayılabilir.

Talep Kalemleri, Harç ve Dava Değeri

Temel talep kalemi, çalınan eşyanın değerine karşılık gelen maddi tazminattır. Kusur yoksa bu kalem m. 576’daki sınırla, kıymetli eşyada m. 577’deki kurallarla belirlenir. Kusur ispat edilirse sınır kalkar ve zarar genel hükümlere göre hesaplanır. Alacağa temerrüt tarihinden itibaren faiz istenebilir. Sözleşmeye dayanan talepte temerrüt ihtarla, haksız fiilde ise fiilin işlendiği tarihte gerçekleşir (TBK m. 117). Faiz oranı sözleşmede kararlaştırılmamışsa yürürlükteki mevzuata göre belirlenir (m. 120).

Tüketicinin tüketici mahkemesinde açtığı dava harçtan muaftır (TKHK m. 73/2). Diğer davalarda konusu para olan talep için harç, Harçlar Kanunu m. 15 uyarınca değer ölçüsüne göre nispi esasla alınır. Karar ve ilam harcının dörtte biri peşin ödenir (Harçlar Kanunu m. 28/1-a). Dava değeri, talep edilen tazminat tutarıdır; harç oranları her yıl güncellendiği için burada tutar verilmemiştir. Kusur ispat edilemez ve sınırı aşan bir tutar istenirse, aşan kısım reddedilebilir ve yargılama giderleri buna göre paylaştırılabilir. TBK’nın güncel metninin tamamı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu resmî metni sayfasındadır.

Sonuç

Konaklama yeri işletenin sorumluluğu, otelde çalınan eşya için işletenin kusurunu aramayan özel bir düzendir. İşleten ancak misafirin veya yanındakilerin kusurunu, mücbir sebebi ya da eşyanın niteliğini ispat ederek kurtulur. Kusur yoksa tazminat, her konaklayan için günlük konaklama ücretinin üç katıyla sınırlıdır. İşletene veya çalışanlarına kusur yüklenebiliyorsa bu sınır uygulanmaz. Kıymetli eşya, önemli miktarda para ve kıymetli evrakta ise işletene teslim belirleyicidir. Saklanmak üzere bırakılmayan bu eşyada işleten ancak kusuru hâlinde sorumludur; saklamak üzere alınan ya da alınması reddedilen eşyada tam değerden sorumluluk doğar.

Misafir zararı öğrenir öğrenmez işletene bildirmezse istem hakkını kaybeder. Otelin sorumluluğu reddeden ilanları işleteni bu sorumluluktan kurtarmaz. Otoparka bırakılan araçta sınır günlük saklama ücretinin on katıdır. Hırsıza karşı haksız fiil talebi ve ceza şikâyeti ayrı yollardır; temel hırsızlık suçu şikâyete bağlı değildir. Misafir tüketiciyse görevli mahkeme tüketici mahkemesidir. Tüketici olmayan misafirin otele karşı m. 576-579’a dayanan davası ticari dava sayılırsa asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Bunların dışındaki davalarda asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Tüketici mahkemesindeki davada, hakem heyetinin görev alanı dışında kalan uyuşmazlıklar için arabuluculuk dava şartıdır. Konusu para olan ticari davada da arabuluculuk dava şartıdır. Kamera kayıtları kaybolmadan delil tespiti istenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Otelde eşyam çalındı, otel ne kadar tazminat öder?

İşletene veya çalışanlarına kusur yüklenemiyorsa tazminat, her konaklayan için günlük konaklama ücretinin üç katını aşamaz (TBK m. 576). Kusur varsa bu sınır uygulanmaz. Saklanmak üzere teslim alınan kıymetli eşyada işleten tam değerden sorumludur (m. 577).

Otelin sorumluluk kabul edilmez yazısı geçerli mi?

TBK m. 578’e göre işleten, sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu kanunda olmayan bir koşula bağladığını herhangi bir yolla ilan etse bile sorumluluktan kurtulamaz. Ayrıca imzalanan bir kayıt, TBK m. 115 ve tüketici işleminde TKHK m. 5 ölçüsünde denetlenir.

Çalınmayı otele ne zaman bildirmek gerekir?

Konaklayan zararını öğrenir öğrenmez işletene bildirmelidir; bildirmezse istem hakkını kaybeder (TBK m. 578). Kanun gün olarak süre koymaz. Bildirimin e-posta veya tutanak gibi yazılı bir izle yapılması ispatı kolaylaştırır; kolluğa başvuru bu bildirimin yerine geçmeyebilir.

Oda kasasından çalınan eşyadan otel sorumlu mu?

Kanun oda kasasını ayrıca düzenlemez. Kasaya konulan eşyanın işletene saklanması için bırakılmış sayılıp sayılmadığı somut olaya göre değerlendirilir. Bırakılmış sayılmazsa kıymetli eşyada işleten ancak kendisinin veya çalışanlarının kusuru hâlinde sorumlu olur (TBK m. 577).

Otelde hırsızlık şikâyete bağlı bir suç mu?

Temel hırsızlık suçu (TCK m. 141) şikâyete bağlı değildir; bu nedenle altı aylık şikâyet süresi bu suçun soruşturulmasını sınırlamaz. İhbar veya şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yazılı veya sözlü olarak yapılabilir (CMK m. 158).

Otele karşı dava hangi mahkemede açılır?

Misafir ticari veya mesleki olmayan amaçla konaklamışsa tüketici mahkemesi görevlidir (TKHK m. 73/1); parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Tüketici sıfatı bulunmayan misafirin otele karşı TBK m. 576-579’a dayanan davası ticari dava sayılabilir (TTK m. 4/1-c). Bu durumda asliye ticaret mahkemesi görevlidir ve arabuluculuk dava şartı gündeme gelir (TTK m. 5/A). Ticari dava sayılmayan davalarda, aksine bir görev düzenlemesi yoksa genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (HMK m. 2).